در آورد حرص هلاكش مىكند اگر دچار نااميدى شود غم و غصه او را ميكشد . اگر خشم او را فرا رسد غضبش اوج ميگيرد . اگر بسعادت و خوشبختى برسد حفظ و نگهدارى اين نعمت را فراموش مىكند . اگر دچار خوف و هراس شود از ترس حيرت زده مىشود . اگر در امنيت و آسايش همه جانبه قرار گيرد دستخوش غفلت و خود فراموشى ميگردد . اگر نعمت تازه‌اى به او برسد سركشى مىكند . اگر دچار مصيبتى شود بيتابى او را رسوا مىكند اگر ثروتى بدست آورد طغيان و گردنكشى مىكند . اگر فقر و تهيدستى گريبان‌گيرش شد غرق اندوه مىشود . اگر گرفتار رنج گرسنگى شد زمين گير مىشود از ضعف و ناتوانى . اگر در خوردن افراط و زياده روى كند از فشار شكم ناراحت مىشود . پس بنا بر اين هر رقم كوتاهى و كند روى زيان بار و هر رقم افراط و تندروى موجب فساد و تباهى است - در ارشاد هم نيز چنين نقل شده . 14 - علل الشرائع امام ششم عليه السلام به مردى فرمود اى فلانى بدان كه قلب در كشور تن آدمى نظير رهبر مقتدرى است در ميان مردم كه فرمانش لازم الاجرا باشد آيا نمىنگرى كه تمام اجزاء بدن سرباز قلب و زبان و بازگوكنندهء از دل هستند - دو چشم - دو گوش - بينى - دهان - دست‌ها - پاها - آلت تناسل - چون وقتى دل آدمى تصميم نگاه كردن را گرفت ( بفرمان او ) انسان ديده‌ها را باز مىكند وقتى ارادهء شنيدن كرد گوش آمادگى خود را اعلام مينمايد - وقتى دل ارادهء بويائى نمود منافذ بينى باز مىشود و آن بو را بقلب كه مركز احساس است مىرساند . و چون تصميم سخن گفتن گرفت زبان به حركت مىآيد . و چون ارادهء رفتن نمود پاها فعاليت مىكند . و چون خواست اعمال غريزهء جنسى كند آلت تناسلى به حركت مىافتد - پس تمام اين اعضاء و جوارح بفرمان قلب كارگزاران اويند - و سزاوار است كه افراد امت اسلامى نسبت به امام بر حق چنين باشند و تمام كارهاى آنان بفرمان او باشد ميگويم من ( مرحوم مجلسى ) در فصلّى كه مربوط به چشم پوشى از عيوب مردم است گفته حديثى از حضرت باقر عليه السلام نقل شده كه فرمود دلها ميان دو انگشت از انگشتان خدا است ( با توضيحى كه سابقا گفته شد ) تغيير ميدهد دلها را هر طورى كه بخواهد گاهى چنين گاهى چنان . 15 - حضرت صادق عليه السلام از حكيم و دانشمندى ( كه دنبال حكيمى 700 فرسخ رفت براى فهميدن 7 چيز كه يكى از آنها اين جمله است ) نقل كرده كه دل كافر از سنگ سخت‌تر است . 16 - خصال ج 2 ص 114 زهرى از حضرت سجاد عليه السلام در ضمن حديث طولانى نقل كرده كه حضرتش فرموده . بدان كه بنده داراى چهار چشم است . دو چشم ظاهر كه بوسيلهء آنها امور دينى و